Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-13T21:33:54.451201+00:00

Саҥа Кэс Тыл: 1 Петр

Саҥа Кэс Тыл: 1 Петр

1. Саҥа Кэс Тыл

1. Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

2. Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

3. Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

4. ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Саҥа Кэс Тыл

Саҥа Кэс Тыл

1. Аан тыл

2. Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

1. 1 Петр

Библия тылбааһын Института

Москва, 2017

ISBN 978-5-93943-255-9 © Институт перевода Библии, 2008, 2017

Аан тыл

Аан тыл[1]

Бу Таҥара үөрэҕин Саҥа Кэс Тылын сахалыы кинигэтин тутан олорор үтүө дьоммун ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин!

Сахалар былыргы төрүттэрэ Тэнгри диэн биир Таҥара баарын билэллэр эбит. Онон нуучча дьоно 1632 сыллаахха кэлэн «Лена остуруогун», ол иһигэр чочуобунаны туппуттарыгар, кинилэр бэрт сотору сулууспаҕа сылдьар, сүрэхтэнэр, бэргэһэлэнэр буолбуттар. Холобур, Семен Дежнев 1640 сыллаахха Бороҕон сахатын кыыһын Абакайааданы бэргэһэлээбит. XVII үйэҕэ, 1663 сыллаахха Якутскай куоракка Спасскай манастыыр, 1708 сыллаахха Троицкай Собор тутуллубуттар, улуустар, нэһилиэктэр аайы чочуобуналар, Таҥара Дьиэлэрэ оҥоһуллубуттар. Холобур, 1700 сыллаахха Индигир өрүс үрдүгэр Зашиверскайга эриэккэстэй бэйэлээх Спасскай храм тутуллубут. Бу кэнниттэн 1812–1819 сылларга аҕабыыттар саха алпаабытын оҥорон, Таҥара үөрэҕин сахалыы тылбаастаан кинигэнэн таһаарыыны саҕалаабыттар. Революция буолуор диэри Таҥара үөрэҕин уонна сулууспатын 50-ча кинигэтэ бэчээттэммит, ол иһигэр Сибэтиэй Евангелие 3 төгүл тахсыбыт. Улуу миссионердар Святитель Иннокентий Вениаминов, епископ Дионисий (Хитров) уонна протоиерей Димитриан Попов суруга-бичигэ суох саха тылын сайдыытыгар бастакы тулхадыйбат акылааты уурсубуттар, хараҥаҕа олорбут норуоту Таҥара абыраллаах сырдыгар кытыарбыттар. Кинилэр сүҥкэн өҥөлөрүн биһиги саха дьоно улаханнык кэриэстиибит.

Онтон араас кэрдиис кэмнэр ааспыттарын кэннэ, бу 2004 сылга, биһиги үөрүүбүтүгэр, Саҥа Кэс Тыл сахалыы аан бастаан толору тылбаастанан күн сырдыгын эмиэ көрөн кэллэ. Биллэр күчүмэҕэйдэрдээх билиҥҥи кэмҥэ саха норуотугар бу сыаната биллибэт күндү духуобунай бэлэх буолар. Маннык күндү бэлэҕи тэрийэн оҥордо Москватааҕы Библия тылбааһын Института (директор – доктор Марианна Беерле-Моор). Бу институт бары үлэһиттэригэр биһиги махталбыт улахан.

Киһи аймах олоҕор эркээйи буолбут Саҥа Кэс Тыл муудараһын, үрдүк поэзиятын атын тылынан биэрэр уустугун, улахан эппиэттээҕин ким барыта өйдүүрэ буолуо. Ол да буоллар бу судургута суох сорук саха тыллаахха кэбэҕэстик өйдөнөр, дууһатыгар тиийэр гына ис киирбэхтик, тупсаҕайдык уонна талааннаахтык толорулунна диэн мин тус бэйэм киэн тутта, үөрэ саныыбын. Саха литературнай тылын сайдыытыгар бу Саҥа Кэс Тыл тылбааһа биир бэлиэ, боччумнаах хардыы буолан, саха тыла «муора курдук бастар бараммат баайын» илэ-бодо көрдөрүүһү.

Икки тыһыынча сыл анараа өттүгэр былыргы грек тылынан суруллубут Сибэтиэй Евангелие сахалыы тахсыыта сүдү суолталаах. Саха дьоно Айыы Тойон Таҥараларын үөрэҕин ис сүрэхтэриттэн ылыннахтарына эрэ, Таҥараны билэн, бары куһаҕан дьаллыктан босхолонон, аньыыттан ырааһыран, Кини ыҥырар эйэлээх, тапталлаах, сырдык кэскиллээх олоҕор тиийиэхтэрэ.

Улуу миссионердар сүүстэн тахса сыллааҕыта тоҥ хаарга үктээбит ыллыктарын салгыы солоон иһэр архиепископ Гермаҥҥа, бу тылбаас үлэтин көҕүлээбитин, бары өттүнэн көмөлөспүтүн иһин, биһиги аман өс алгыспытын холбуубут.

Бу кинигэ тахсыытыгар үлэлээтилэр: консультант, доктор Дэвид Джон Кларк (Англия, Холбоһуктаах Библейскэй Уопсастыбалар), богословскай редактор, тылбаасчыт Саргылана Леонтьева, филологическай редактор, доктор Николай Ефремов, тылбаасчыттар Мария Алексеева, Аита Шапошникова, Светлана Егорова-Джонстон, Валерий Бурцев. Кинилэргэ бука барыларыгар барҕа махтал буоллун. Кинигэ художнига Иван Поповка, Олох аал луук маһын уруһуйдаабыт Кая Леонтьеваҕа уонна тылбаас уустук үлэтигэр ис сүрэхтэриттэн көмөлөспүт бары үтүө дьоммутугар истиҥ махталбытын тиэрдэбит.

Саҥа Кэс Тыл литературнай редактора

Дмитрий Сивцев-Суорун Омоллоон

* * *

Саҥа Кэс Тыл уонна Эргэ Кэс Тыл кинигэлэрэ холбуу Сибэтиэй Суруйуулар эбэтэр Библия диэн ааттаналлар.

Саҥа Кэс Тыл грек тылынан суруллубут 27 кинигэттэн, оттон Эргэ Кэс Тыл еврей тылынан суруллубут 39 кинигэттэн тураллар. Сорох сиэркэптэр Эргэ Кэс Тылга грек тылынан суруллубут өссө хас да кинигэни эбии киллэрэллэр.

Былыргы еврей тылынан суруллубут Эргэ Кэс Тылга Айыы Тойон Таҥара сири-халлааны, киһини айбытын, киһи аньыыны оҥорон Кинини кытта эйэтин сүтэрбитин уонна Таҥара киһини бырастыы гына кэлэригэр киһи аймаҕы хайдах өр кэм устата бэлэмнээбитин туһунан кэпсэнэр.

Оттон Саҥа Кэс Тыл биһиги эрабыт бастакы үйэтин иккис аҥаарыгар былыргы грек тылынан суруллубута. Бу хомуурунньукка түөрт Евангелие, Сибэтиэй Апостоллар Дьайыылара, Апостоллар илдьит суруктара уонна Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы киирэллэр. Евангелиелары барыта түөрт ааптар суруйбут: Матфей, Марк, Лука уонна Иоанн. Бу Иисус Христос сирдээҕи олоҕун араас түгэннэрин сырдатар түөрт кинигэ бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаспат истииллээхтэр. Сибэтиэй Апостоллар Дьайыыларыгар Айыы Тойон Халлааҥҥа барыыта, Сибэтиэй Тыын үөһэттэн түһүүтэ итиэннэ Рим империятын бары муннуктарыгар маҥнайгы христианнар түмсүүлэрин – сиэркэптэрин үөскээһинэ кэпсэнэр.

Саҥа Кэс Тылга барыта сүүрбэ биир илдьит сурук киирэр. Бу христианнарга туһуламмыт суруктары сибэтиэй Апостоллар Павел, Иоанн, Петр, Иаков уонна Иуда суруйбуттар. Еврейдэргэ суруллубут илдьит сурук ааптара чопчу биллибэт эрээри, былыргы христианскай үгэскэ олоҕуран, Павел Апостол буолуон сөп диэн сабаҕалыыллар. Апостоллар итэҕэл бары өрүттэрин ырытан, Иисус Христос үөрэҕин толору быһааран, христианнарга араас тыын суолталаах ыйыылары биэрэллэр.

Саҥа Кэс Тыл бүтэһик кинигэтэ – Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы (грек. Апокалипсис) – инникини өтө көрөр, төлкөлүүр, киһиэхэ эрэли биэрэр кинигэ. Сибэтиэй Иоанн уус-уран тылынан кэнэҕэски киһи аймах уустук олоҕун арыйан көрдөрөр уонна эйэ-ил, кырдьык, дьол олохсуйар саҥа сирэ-халлаана айылларын кэпсиир. Бу урут сахалыы тылбаастамматах кинигэ.

Биһиги тылбааспыт синодальнай тылбааска төрүт буолбут былыргы грек омук тылынан суруллубут тиэкискэ олоҕурар. Бу тиэкис бары аныгы тылбаастар төрүттэрин – Барбара Аланд, Курт Аланд, Иоганнес Каравидопулос, Карло М. Мартини уонна Брюс М. Метцгер редакцияларынан төрдүһүн тахсыбыт былыргы греческэй тиэкистэри – кытта сөп түбэһиспэт түгэннэрдээх. Олору үксүлэрин кинигэ сирэйин алын өттүгэр бэлиэтээтибит.

Бу былыргы грек тылынан суруллубут Саҥа Кэс Тыл сахалыы тылбааһын биһиги инникитин өссө чочуйар, тупсарар, көннөрөр соруктаахпыт. Онон ытыктабыллаах ааҕааччыларбыт бэйэлэрин санааларын биһигини кытта үллэстэллэрэ буоллар, сөптөөҕүн көрөн, кэлин кинигэ саҥалыы тахсыытыгар махталы кытта туһаныа этибит. Биһиги аадырыспыт:

Институт перевода Библии

101000 Россия, Главпочтамт Москва, а/я 360.

Библия тылбааһын Института тылбаасчыттарга, редактордарга уонна бу кинигэ тахсарыгар көмөлөспүт дьоҥҥо бука барыларыгар махтанар.

Библия тылбааһын Института

Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

БИБЛИЯ КИНИГЭЛЭРИН КЫЛГАТЫЛЛЫБЫТ ААТТАРА

Ветхий Завет [2]

Быт – Бытие

Исх – Исход

Лев – Левит

Числ – Числа

Втор – Второзаконие

Нав – Книга Иисуса Навина

Суд – Книга Судей Израилевых

Руфь – Книга Руфь

1 Цар – Первая книга Царств

2 Цар – Вторая книга Царств

3 Цар – Третья книга Царств

4 Цар – Четвертая книга Царств

1 Пар – Первая книга Паралипоменон

2 Пар – Вторая книга Паралипоменон

Езд – Книга Ездры

Неем – Книга Неемии

Есф – Книга Есфирь

Иов – Книга Иова

Пс – Псалтирь

Притч – Притчи Соломона

Еккл – Книга Екклесиаста, или Проповедника

Песн – Песнь песней Соломона

Ис – Книга пророка Исайи

Иер – Книга пророка Иеремии

Плач – Плач Иеремии

Иез – Книга пророка Иезекииля

Дан – Книга пророка Даниила

Ос – Книга пророка Осии

Иоиль – Книга пророка Иоиля

Ам – Книга пророка Амоса

Авд – Книга пророка Авдия

Иона – Книга пророка Ионы

Мих – Книга пророка Михея

Наум – Книга пророка Наума

Авв – Книга пророка Аввакума

Соф – Книга пророка Софонии

Агг – Книга пророка Аггея

Зах – Книга пророка Захарии

Мал – Книга пророка Малахии

Саҥа Кэс Тыл

Мф – Матфейтан Сибэтиэй Евангелие

Мк – Марктан Сибэтиэй Евангелие

Лк – Лукаттан Сибэтиэй Евангелие

Ин – Иоантан Сибэтиэй Евангелие

Апос – Сибэтиэй Апостоллар Дьайыылара

Иак – Иаков Апостол илдьит суруга

1 Пет – Петр Апостол бастакы илдьит суруга

2 Пет – Петр Апостол иккис илдьит суруга

1 Ин – Иоанн Апостол бастакы илдьит суруга

2 Ин – Иоанн Апостол иккис илдьит суруга

3 Ин – Иоанн Апостол үһүс илдьит суруга

Иуд – Иуда Апостол илдьит суруга

Рим – Рим христианнарыгар илдьит сурук

1 Кор – Коринф христианнарыгар бастакы илдьит сурук

2 Кор – Коринф христианнарыгар иккис илдьит сурук

Гал – Галатия христианнарыгар илдьит сурук

Эф – Эфес христианнарыгар илдьит сурук

Флп – Филиппы христианнарыгар илдьит сурук

Кол – Колосс христианнарыгар илдьит сурук

1 Фес – Фессалоника христианнарыгар бастакы илдьит сурук

2 Фес – Фессалоника христианнарыгар иккис илдьит сурук

1 Тим – Тимофейга бастакы илдьит сурук

2 Тим – Тимофейга иккис илдьит сурук

Тит – Титкэ илдьит сурук

Флм – Филимоҥҥа илдьит сурук

Евр – Еврейдэргэ илдьит сурук

Арыл – Сибэтиэй Иоаҥҥа Арыллыы

[1] Бу аан тылы Д.К.Сивцев – Суорун Омоллоон Саҥа Кэс Тыл маҥнайгы тахсыытыгар (Библия тылбааһын Института, Москва, 2004) анаан суруйбута.

[2] Ветхий Завет – Эргэ Кэс Тыл кинигэлэрэ сахалыы толору тылбаастана иликтэрин быһыытынан ааттарын нууччалыы биэрдибит.

1 Петр

1 Петр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

СИБЭТИЭЙ ПЕТР АПОСТОЛ БАСТАКЫ ИЛДЬИТ СУРУГА

11-2Атын дойдуларга кый бырах тарҕанан, Понт, Галатия, Каппадокия, Асия уонна Вифиния сирдэригэр олорооччуларга, Аҕа Таҥара эрдэттэн анаабытынан, Тыын сибэтии гыныытынан, Иисус Христоһу истэргэ уонна Кини Хаанынан ыраастанарга талыллыбыттарга бука барыларыгар – Иисус Христос Апостола Петртан.

Эһиэхэ бары илгэлээх үтүөнү кытта эйэ-ил үүнэ-үксүү туруохтун!++

Тыыннаах эрэл

3Иисус Христоһу өлөр өлүүттэн тилиннэрэн, муҥура суох үтүө санаатынан биһигини саҥалыы төрөппүт Таҥараҕа, Айыы Тойоммут Иисус Христос Аҕатыгар, алгыс буолуохтун! Биһиги онтон тыыннаах эрэллэнэммит,+
4-5эһиэхэ, Таҥара тиһэх кэмҥэ арыллыахтаах быыһабылга анаан сүдү күүһүнэн араҥаччылыыр дьонугар, бэриллэрдии халлааҥҥа ууруллубут, сүппэт-симэлийбэт, ыраас кэхтибэт нэһилиэстибэҕэ тиксэрбитин кэтэһэбит++. 6Итэҕэлгитин тургутар араас ыарахаттартан быстах кэмҥэ эрэйдэнэр да эбит буоллаххытына, эһиги ол кэнэҕэс кэлэри өйдөөн-санаан үөрэр-көтөр буолуҥ+. 7Уотунан ыраастаннар даҕаны, син биир кэбириир-алдьанар хайа да кыһыл көмүстээҕэр эһиги тургутууну ааспыт итэҕэлгит ордук күндү буолан тахсыахтаах. Оччоҕо эһиги Иисус Христос кэлэр Күнүгэр Кини хайҕалын ылыаххыт, үрдүк чиэскэ, албан аакка тиксиэххит+. 8-9Эһиги Кинини көрбөтөргүт да, таптыыгыт, билиҥҥэ диэри көрө илик да буолларгыт, итэҕэйэҕит, уонна итэҕэлгит соругун – дууһаҕыт быыһанарын – ситиһэн, киһи тылынан кыайан эппэт улуукан үөрүүтүн үөрэҕит+.

10Эһиэхэ анаммыт илгэлээх үтүөнү төлкөлөөбүт пророктар бу быыһабылга сыһыаннааҕы барытын ымпыгар-чымпыгар тиийэ үөрэппиттэрэ,+
11кинилэргэ баар Христос Тыына Кини эрэйи-муҥу көрөн баран, албан аатырыахтааҕын төлкөлүүрүгэр ханнык уонна хайдах кэми эппитин иҥэн-тоҥон чопчулаабыттара+. 12Урут кинилэр тугу өтө көрөн эппиттэрэ (ону билигин – Евангелиены иһитиннэрэр дьонунан – халлаантан ыытыллыбыт Сибэтиэй Тыын эһиэхэ биллэрбитэ) – ол барыта бэйэлэрин эрэ тустарыгар буолбакка, эһиги тускутугар буоларын Таҥара кинилэргэ арыйбыта. Бу кистэлэҥи бэл халлааҥҥа баар Аанньаллар кытта өҥөйөн көрүөхтэрин баҕараллар+.

Сибэтиэй олоххо ыҥырыы

13Онон өйгүтүн-санааҕытын түмүнэн, сэргэх сылдьан, Иисус Христос эргиллэн кэлэригэр эһиэхэ бэриллиэхтээх илгэлээх үтүөҕэ бигэтик эрэниҥ+. 14Истигэн оҕолор буоларгыт быһыытынан, урут Таҥараны билбэт кэмҥитинээҕи дьаллыккытынан салайтарымаҥ,+
15эһигини ыҥырбыт Сибэтиэй холобурунан бэйэҕит эмиэ тугу гынаргытыгар барытыгар сибэтиэй буолуҥ+. 16Суруйууларга «Мин сибэтиэйбин, онон эһиги эмиэ сибэтиэй буолуҥ» диэн этиллэр.

17Өскөтүн эһиги хас биирдии киһини, кимиттэн-тугуттан тутулуга суох, тугу оҥорбутунан көрөн дьүүллүүр Судьуйаны Аҕабыт диир буоллаххытына, бу сирдээҕи олоххут кэмин Киниттэн толлон-торуттан туран атаарыҥ+. 18Билэргит курдук, эһиги өбүгэлэргититтэн утумнаабыт сүпсүктээх олоххутуттан алдьанар-кэбириир үрүҥ да, кыһыл да көмүскэ атыылаһыллыбыт буолбатаххыт,+
19ханнык да эҥкилэ суох ыраас Бараан Оҕотун курдук буолбут Христос күндү Хаанынан толуйуллан ылыллыбыккыт. 20Кини өссө аан дойду айыллыан инниттэн ананан, эһиги тускутугар бу тиһэх кэмҥэ кэлбитэ+. 21Кини баар буолан, эһиги Кинини тилиннэрбит, албан аатырдыбыт Таҥараны итэҕэйэҥҥит, итэҕэлгит да, эрэлгит да – барыта Таҥараҕа түмүллүбүтэ.

22Онон, бырааттарыам, кырдьыкка Тыын көмөтүнэн[*] истигэн буолан, дууһаҕытын ыраастанан, бырааттыы дьоҥҥутун өрүү ыраас ис сүрэххититтэн таптааҥ+. 23Эһиги өлөр-сүтэр сиэмэттэн буолбакка, өлбөт-сүппэт сиэмэттэн – Таҥара үйэлэр тухары тыыннаах тылыттан хат төрөөбүккүт+. 24Суруйууларга этиллэр: «Киһи аймах – от кэриэтэ, киһи албан аата – сибэкки кэриэтэ: от хагдарыйа хатан, сибэккитэ иинэн түһэр, 25оттон Айыы Тойон тыла үйэлэр тухары өлбөт-сүппэт». Бу эһиэхэ иһитиннэриллибит Евангелие туһунан этиллэр+.

2

Тыыннаах таас уонна сибэтиэй норуот

2^1Онон бары өс санааны, уодаһыны, сирэй көрбөх быһыыны, ордук санаһыыны, холуннарсыыны киэр анньан,+
2быыһанар курдук үүнэн тахсар туһугар, саҥа төрөөбүт кыһыл оҕолуу, Таҥара тылын ыраас үүтүн иһэргэ дьулуһуҥ+. 3Айыы Тойон хайдахтаах курдук үтүөтүн эһиги хайыы-үйэ билбиккит+. 4Онон кэлиҥ, чугаһааҥ Киниэхэ – дьон киэр анньыбыт, оттон Таҥара талан ылбыт күндү Тыыннаах Тааһыгар!+
5Уонна бэйэҕит эмиэ тыыннаах таастар буолаҥҥыт, Таҥара сөбүлүүр духуобунай сиэртибэтин Иисус Христоһунан биэрэр Кини сибэтиэй үлэһиттэрэ буолар туһугар, духуобунай дьиэ буола үүнэн-үрдээн иһиҥ+. 6Суруйууларга этиллэр: «Көр бу, муннук тутаах тааһын – талыллыбыт, күндү тааһы – Мин Сиоҥҥа олук ууран эрэбин; Кинини итэҕэйэр киһи кыбыстыыга киириэ суоҕа»+. 7Кини эһиэхэ, итэҕэйээччилэргэ, – күндү таас, оттон итэҕэйбэттэргэ – «тутааччылар бырахпыт таастара»; ол эрээри бу таас кэлин «муннук тутаах тааһа буолла»; өссө этиллэр: «Бу – дьон иҥнэр тааһа, охтор очуоһа» диэн+. 8Онон Таҥара тылын истэр эрээри, бас бэриммэт дьон бүдүрүйэллэр – кинилэр анабыллара оннук+.

9Оттон эһиги талыллыбыт аймах – Ыраахтааҕы дьиэтин кэргэнэ, Таҥара үлэһиттэрэ, сибэтиэй норуот, эһигини хараҥаттан килбиэннээх сырдыгар ыҥырбыт Таҥара үтүөкэн дьайыыларын биллэрэргэ талыллыбыт Кини Бэйэтин тус дьоно – буолаҕыт+. 10Хаһан эрэ эһиги норуот буолбатах этигит, оттон билигин Таҥара норуота буоллугут; хаһан эрэ Таҥара аһыныгас сыһыанын билбэт этигит, оттон билигин ону биллигит+.

Таҥара кулуттара

11Таптыыр бырааттарыам! Бу дойдуга эһиги кэлии дьон, ааһан иһэр айанньыт эрэ буоларгыт быһыытынан, көрдөһөбүн: дууһаҕытыгар утары турар эт-хаан кыдьыктарыттан тэйэ туттуҥ,+
12Таҥараны итэҕэйбэт дьон ортолоругар үтүөкэн олоҕунан олоруҥ; оччоҕо, үтүөнү оҥороргутун көрдөхтөрүнэ, эһигини хара санаалаахтар диэн үөхпүттэрин да иһин, Таҥараны кэлэр Күнүгэр айхаллыахтара+.

13Онон дьон олохтообут ханнык баҕарар салалтатыгар Айыы Тойон туһугар бас бэриниҥ: үрдүкү былааска – ыраахтааҕыга да,+
14буруйу оҥорооччулары буруйдуур, үтүөнү оҥорооччулары көҕүлүүр Кини баһылыктарыгар даҕаны+. 15Өйө суох ньүдьү-балай дьон ону-маны тыллаһыытын биһиги үтүөнү оҥорон тохтоторбутугар Таҥара баҕарар, 16онон көҥүл дьон быһыытынан олоруҥ, көҥүлү туһанан мөкү быһыыны кистэнэрдии буолбакка, Таҥара кулуттарыныы+. 17Барыларын ытыктааҥ, бырааттаргытын таптааҥ, Таҥараттан толлуҥ, ыраахтааҕыга ытыктабыллаахтык сыһыаннаһыҥ+.

Эрэйи-муҥу көрбүт Христос холобура

18Эһиги, үлэһиттэр, үтүө, сымнаҕас тойотторгутун эрэ буолбатах, хаҕыстары эмиэ ытыктаан, кинилэргэ бас бэриниҥ+. 19Олоҕо суох атаҕастабылга түбэһэн баран, Таҥараны санаан эрэйи-муҥу тулуйар киһи, Кини хайҕалын ылыаҕа+. 20Оҥорбут буруйгут иһин кырбанаргытын тулуйар буоллаххытына, эһиэхэ туох хайҕала кэлиэхтээҕий? Оттон үтүөнү оҥоро сылдьан эрэйдэнэргитин тулуйар буоллаххытына, Таҥара алгыһын ылыаххыт. 21Таҥара эһигини тулуурдаах буоларга ыҥырбыта, тоҕо диэтэххэ, Христос эмиэ, Кини суолунан барарбыт туһугар биһиэхэ[*] холобур көрдөрөн, биһиги туспутугар эрэйдэммитэ+. 22«Кини туох да аньыыны-буруйу оҥорботоҕо, биир да сымыйа тылы саҥарбатаҕа». 23Үөҕүллэ сылдьан үөхсүүнэн хардарбатаҕа, эрэйи-муҥу көрө сылдьан кими да саамматаҕа – ону барытын Кырдьыктаах Судьуйаҕа эрэнэн туттарара+. 24Биһиги аньыыттан босхолонон кырдьык иһин олорорбут туһугар, Кини биһи аньыыбытын-буруйбутун санныгар сүгэн кириэскэ таһаарбыта: Кини бааһыран, эһиги үтүөрбүккүт+. 25Хаһан эрэ эһиги Маныыһыта суох муна-тэнэ сылдьар барааннар курдук этигит, оттон билигин Маныыһыкка – дууһаҕытын Араҥаччылааччыга – төнүннүгүт+.

3

Эр-ойох сыһыанын туһунан

31-2Ол курдук, Таҥара тылын ылыммат эрдээх дьахталлар эмиэ, эрдэргит эһиги Таҥараттан толлор ыраас олоххутун көрөн, биир тылы этиппэккэ, итэҕэли ылыналларын туһугар, кинилэргэ бас бэриниҥ+. 3Тас көстүүгүт – баттаххыт чочуонай оҥоһуута, кыһыл көмүс симэххит, сиэдэрэй таҥаскыт-сапкыт – эһиги киэргэлгит буолбатын, 4ол оннугар сүрэххит ис дьиҥэ, сымнаҕас холку майгыгыт кэхтибэт кэрэтэ эһигини киэргэттин. Бу буолар – Таҥара иннигэр күндү киэргэл+. 5Ол курдук урут Таҥараҕа эрэнэр сибэтиэй дьахталлар эмиэ эрдэригэр бас бэринэн, бэйэлэрин итинник киэргэтинэллэрэ. 6Сарра Авраамы тойонум диэн ааттаан, киниэхэ бас бэринэрэ. Эһиги эмиэ туохтан да чаҕыйан турбакка үтүөнү оҥорор буоллаххытына, кини оҕолоро буолаҕыт+.

7Ол курдук, эһиги эр дьон эмиэ, кэргэттэргит уйаннарын өйдөөн туран, кинилэргэ үтүөтүк сыһыаннаһыҥ; кэргэттэргит эмиэ эһиги курдук илгэлээх олоххо киирэллэрин быһыытынан, үҥэр үҥүүгүт мэһэйэ суох буоларын туһугар, кинилэри ытыктааҥ+.

Кырдьык иһин эрэйдэнии

8Тиһэҕэр, бары биир өйдөөх-санаалаах, аһыныгас, бэйэ-бэйэҕитин таптыыр, амарах, эйэҕэс[*], сэмэй буолуҥ;+
9куһаҕаҥҥа куһаҕанынан, үөхсүүгэ үөхсүүнэн хардарымаҥ; төттөрүтүн, алгыһы ыларга ыҥырыллыбыккытын билэ сылдьан, эһигини атаҕастааччылары алҕааҥ+. 10«Олоҕу таптыыр, үтүө күннэри көрүөн баҕарар киһи куһаҕаны саҥарартан, албыны тыллаһартан туттуннун; 11куһаҕантан тэйэн биэриҥ, үтүөнү оҥоруҥ, эйэни көрдөөҥ, эйэҕэ дьулуһуҥ. 12Айыы Тойон хараҕа кырдьыктаах дьоҥҥо туһуланар, кулгааҕа кинилэр үҥэллэрин истэр, оттон хара дьайдаахтык быһыыланааччыларга Айыы Тойон утары турунар»+.

13Өскөтүн эһиги үтүө дьыала иһин кыһаллар-мүһэллэр буоллаххытына, ким эһиэхэ куһаҕаны оҥоруоҕай? 14Оттон кырдьык туһугар эрэйдэнэр да буоллаххытына, эһиги алгыстааххыт; онон кинилэртэн куттанымаҥ, симиттэн турумаҥ+. 15Айыы Тойон Таҥараны[*] ис сүрэххитинэн ытыктааҥ; эһиги эрэлгитин туоһулаһааччыларга көрсүөтүк, ытыктабыллаахтык хоруйдуурга өрүүтүн бэлэм буолуҥ+. 16Үтүө суобастаахтык олоруҥ, оччоҕо эһигини хара санаалаахтар диэн үөҕэллэриттэн Христоһу итэҕэйэр үтүө олоххутун баһааҕырдааччылар бэйэлэрэ кыбыстыахтара+. 17Ол эбэтэр, куһаҕаны оҥорон эрэйдэниэхтээҕэр, Таҥара көҥүлүнэн буоллаҕына, үтүөнү оҥоро сылдьан эрэйдэммит ордук;+
18Христос эмиэ биирдэ букатыннаахтык, биһигини Таҥараҕа аҕалаары, Бэйэтэ Кырдьыксыт эрээри, аньыылаахтар биһиги туспутугар, биһиги буруйбутун боруостаан, эрэйи-муҥу көрбүтэ; этин-сиинин өлөрбүттэрэ эрээри, Кини тыынынан тиллибитэ,+
19уонна эмиэ тыынынан аллара түһэн, хараҥаҕа хаайылла сытар өлбүттэргэ Таҥара тылын иһитиннэрбитэ+. 20Ол хаһан эрэ Таҥараҕа бас бэриммэтэх дьон этилэр, Таҥара кинилэри Ной аала тутуллан бүтүөр диэри тулуурдаахтык көһүппүтэ да, аал иһигэр киирбит аҕыйах киһи, аҕыс эрэ дууһа, тыыннаах орпута. 21Бу барыта – эһигини быыһыыр сүрэхтэнии уобараһа. Сүрэхтэнии – эт кирин суунуу буолбатах, Таҥараҕа үтүө суобаһы эрэннэрии – Иисус Христос тиллиитинэн биһигини быыһыыр+. 22Кини билигин халлааҥҥа Таҥара уҥа өттүгэр олорор; Киниэхэ Аанньаллар, халлааннааҕы былаастар, күүстэр – бука бары бас бэриммиттэрэ+.

4

Итэҕэйээччилэр олохторо чыҥха атын буолуохтаах

41-2Онон, Христос биһиги туспутугар этинэн-хаанынан эрэйдэммитин курдук, эһиги эмиэ соннук санаанан сэбилэниэхтээххит. Этэ-хаана эрэйдэнэр киһи сиргэ олороро хаалбыт кэмин имэҥ кыдьыгар биэрбэккэ, Таҥара ыйарынан олоруохтаах, аньыыны оҥорорун тохтотуохтаах++. 3Урут, олоххут ааспыт кэмигэр, Таҥараны билбэт омуктар курдук кирдээх олоххо, араас дьаллыкка, арыгыга ылларан – искит уйарынан аһаан-сиэн, эмэгэттэргэ сүгүрүйэн түктэри быһыылана сылдьыбыккыт да сөп буолуо. 4Итэҕэйбэт дьон аны билигин эһиги кинилэрдиин содурдук быһыыламмат буолбуккутун дьиибэргииллэр, ол иһин эһигини үөҕэллэр+. 5Кинилэр бэрт сотору өлбүтү-тыыннааҕы барытын дьүүллүүр Судьуйаҕа эппиэттиэхтэрэ+. 6Дьэ ол иһин, эттэнэн-хааннанан олорбут олохторугар дьон быһыытынан дьүүллэнэн баран, Таҥара көҥүлүн хоту тыыннарынан олороллорун туһугар, Евангелие өлбүт дьоҥҥо кытта иһитиннэриллибитэ.

7Ол эрээри туох барыта бүтэр уһуга чугаһаата. Онон эһиги өйдөөхтүк-төйдөөхтүк олоруҥ, сэргэхтик үҥэ сылдьыҥ+. 8Туохтааҕар да бэйэ-бэйэҕитин ис сүрэххититтэн таптааҥ. Таптал үгүс аньыыны-хараны бырастыы гыннарар+. 9Ханнык да муҥатыйыыта суох бэйэ-бэйэҕитигэр ыалдьытымсах буолуҥ+. 10Таҥара биэрэр араас дьоҕурунан үтүөнү оҥорорго анаан туруоруллубут дьон быһыытынан, биирдии бэйэҕит Киниттэн ылбыт ураты дьоҕургутунан бэйэ-бэйэҕитигэр туһалаһыҥ+. 11Ким тылын иһитиннэрэр, үөрэтэр дьоҕурдаах, ол Таҥара тылын иһитиннэрдин; ким сулууспалыыр, ол Таҥара биэрэр кыаҕынан сулууспалаатын. Барыта Иисус Христоһунан Таҥара албан аатырарын туһугар буолуохтаах. Киниэхэ үйэттэн үйэҕэ албан аат буолуохтун, Кини былааһа туругура туруохтун! Аминь+.

Христос эрэйин үллэстии

12Таптыыр бырааттарым! Эһигини уотунан тургутар быһыыга-майгыга түбэстэххитинэ, дьиктиргээмэҥ, атаарҕыы санаамаҥ,+
13хата ол оннугар, Христос эрэйин-муҥун үллэстэбит диэн үөрэр буолуҥ, оччоҕо Кини килбиэннээх кэлиитигэр эһиги өрөгөйдүү үөрүөххүт+. 14Христос аатын туһуттан эһигини үөҕэр-хомуруйар буоллахтарына, эһиги алгыстанаҕыт: ол аата эһиэхэ албан ааттаах Тыын, Таҥара Тыына баар. Анарааҥҥылар Кини аатын баһааҕырдаллар, оттон эһиги Кинини албан аатырдаҕыт+. 15Эһигиттэн ким да киһини өлөрөн, уоран, куһаҕаны оҥорон эбэтэр атын киһи бас билиитигэр суудайан[*] эрэ сору көрбөтөр; 16оттон христианин быһыытынан эрэйи-кыһалҕаны көрөртөн кыбыстымаҥ, хата Христос аатын сүгэбит диэн, Таҥараҕа махтаныҥ+. 17Дьүүллээһини Таҥара Бэйэтин дьонуттан саҕалыаҕа; өскөтүн дьүүл маҥнай биһигиттэн саҕаланар буоллаҕына, Таҥара Евангелиетын ылыммат дьону дьэ ханнык бүтэр уһук күүтэрэ буолуой+? 18«Бэл, кырдьыксыт эрэйинэн быыһанар, оччоҕо итэҕэлэ суох аньыылаах киһи хайдах буолуоҕай?»+

19Онон Таҥара көҥүлүнэн эрэйи көрөр дьон үтүөнү оҥорон, Киниэхэ, эппит тылын толорор эрэбиллээх Айааччыга, олохторун туттардыннар+.

5

Таҥара норуотугар кыһамньы

5^1Эһиги пресвитердэргититтэн, мин бэйэм эмиэ пресвитер, Христос тулуйбут эрэйин-муҥун туоһута, субу көстүөхтээх кэрэмэн килбиэҥҥэ бииргэ тиксиэхтээҕим быһыытынан, көрдөһөбүн:+
2Таҥара эһиги көрүүгүтүгэр-харайыыгытыгар туттарбыт бараанын үөрүн күһэлэҥ кыһайыытынан буолбакка, Таҥараны үөрдэрдии, бэйэҕит үтүө баҕаҕытыттан, барыстанар сааттаах санааттан буолбакка, ис сүрэххититтэн көрүҥ-истиҥ+. 3Эһиги харалтаҕытыгар бэриллибит үөргэ тойорҕообокко, бэйэҕитинэн туохха барытыгар холобур буолуҥ+. 4Дьэ оччоҕо Үрдүкү Маныыһыт тиийэн кэллэҕинэ, эһиги албан аат кэхтибэт мэнньиэһин кэтиэххит+.

5Эһиги, эдэрдэр эмиэ, пресвитердэргит тылларын истиҥ. Бука бары бэйэ-бэйэҕитигэр бас бэринэр сытыары майгылаах сэмэй буолуҥ, тоҕо диэтэххэ, «Таҥара үрдүктүк сананааччыларга утарылаһар, оттон сэмэйдэргэ үтүөтүк сыһыаннаһар»+.

6Онон кэмэ кэллэҕинэ Таҥара эһигини үрдүктүк тутарын туһугар, Киниэхэ улгумнук бас бэриниҥ. 7Кини эһиги тускутугар кыһаллар, онон туох баар кыһалҕаҕытын барытын Киниэхэ сүктэриҥ+. 8Өйдөөн-төйдөөн сылдьыҥ, сэрэхтээх буолуҥ: өстөөххүт адьарай кими эмэ булан мэҥиэстээри тула эргийэ, хахайдыы хаһыытыы сылдьар+. 9Биир итэҕэллээх бырааттаргыт аан дойду үрдүнэн эмиэ маннык эрэйи көрсөллөрүн билэн туран, киниэхэ, адьарайга, бигэ итэҕэлгитинэн утарылаһыҥ+. 10Биһигини, Христос Иисуһу итэҕэйбиттэри, үйэлэргэ өлбөөдүйбэт килбиэннээх сырдыгар ыҥырбыт Таҥара – бары илгэлээх үтүөнү Биэрээччи – эһигини, быстах кэмҥэ эрэйдэммиккит кэннэ, Бэйэтинэн эҥкилэ суох гынан бөҕөргөтүөхтүн, күүс-сэниэ киллэрэн халбаҥнаабат оҥоруохтун[*]+. 11Киниэхэ үйэттэн үйэлэр тухары албан аат буолуохтун, Кини былааһа туругура туруохтун! Аминь+.

12Бу кылгас сурукпун эһигини бөҕөргөтөөрү, манна эппитим барыта Таҥара дьиҥ илгэлээх үтүөтэ буоларын бигэргэтээри, бэриниилээх диэн эрэнэр киһим, бырааккыт Силуан, көмөтүнэн суруйдум. Онон маны бигэтик тутуһуҥ+.

13Эмиэ эһиги курдук талыллыбыт Вавилоннааҕы балтыгыт уонна уолум Марк эһиэхэ эҕэрдэ ыыталлар+. 14Бэйэ-бэйэҕитин таптал уураһыытынан эҕэрдэлэһиҥ. Эһигинниин, Христос Иисустуун[*] биир буолбуттардыын бука барыгытыныын, эйэ эҥээрдэһиэхтин. Аминь[*]+.

* 1:22 Тыын көмөтүнэн – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар.

* 2:21 Биһиэхэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «эһиэхэ».

* 3:8 Эйэҕэс – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох.

* 3:15 Айыы Тойон Таҥараны – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойон Христоһу».

* 4:15 Атын киһи бас билиитигэр суудайан – эбэтэр «донуосчут буолан».

* 5:10 Бэйэтинэн эҥкилэ суох гынан бөҕөргөтүөхтүн, күүс-сэниэ киллэрэн халбаҥнаабат оҥоруохтун – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Бэйэтинэн эҥкилэ суох гынан бөҕөргөтүө, күүс-сэниэ киллэрэн халбаҥнаабат оҥоруо».

* 5:14 Христос Иисустуун – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Христостуун».

* 5:14 Аминь – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох.

+ 1:1 Мф 4:18-21, Ин 1:40-42, Иак 1:1

+ 1:2 Евр 12:24, 2 Пет 1:2, Иуд 1:2

+ 1:3 2 Кор 1:3, Эф 1:3, 1 Пет 3:21, Ин 3:3, Тит 3:5

+ 1:4 Мф 6:20, Мф 19:21, Кол 1:5
+ 1:5 Эф 2:8
+ 1:6 Мф 5:11-12, Иак 1:2-3
+ 1:7 Саал 65:10, 1 Кор 3:13, Рим 2:10
+ 1:8 Ин 20:29
+ 1:10 2 Пет 1:19
+ 1:11 Рим 8:9, Лк 24:26
+ 1:12 Апос 2:2-4
+ 1:13 Мк 13:33-34, Эф 6:18, 1 Фес 5:6

+ 1:14 Апос 17:30, Эф 4:18-19, Рим 12:2, Тит 3:3

+ 1:15 1 Ин 3:3, 2 Пет 3:11

+ 1:17 Тахсыы 4:22, 2 Кор 6:18

+ 1:18 Тахсыы 12:3, Ин 1:29, Апос 20:28, Евр 9:14

+ 1:20 Евр 1:2
+ 1:22 Ин 13:34, Рим 12:9, Евр 13:1
+ 1:23 Ин 1:13, Евр 4:12
+ 1:25 Иак 1:10-11
+ 2:1 Эф 4:31, Кол 3:8
+ 2:2 Мф 18:3, 1 Кор 3:2, Евр 5:13
+ 2:3 Саал 33:9
+ 2:4 1 Кор 10:4
+ 2:5 Эф 2:20-22, Тахсыы 19:6
+ 2:6 Рим 9:33, Рим 10:11
+ 2:7 Саал 117:22, Мк 12:11, Апос 4:11
+ 2:8 Рим 9:33

+ 2:9 Тахсыы 19:6, Арыл 1:6, Арыл 5:10, Саал 35:10, Ин 1:9

+ 2:10 Рим 9:25

+ 2:11 Иак 4:1, Рим 7:23, Рим 13:14, Гал 5:24

+ 2:12 Мф 5:16, 2 Кор 9:13, Гал 1:24
+ 2:13 Рим 13:1, Тит 3:1
+ 2:14 Рим 13:3-4

+ 2:16 Ин 8:32, Иак 1:25, Иак 2:12, Рим 6:18, 1 Кор 7:22, 2 Кор 3:17, Гал 5:1, Гал 5:13, 1 Кор 7:22

+ 2:17 Аман өһө 24:21, Рим 13:7
+ 2:18 Эф 6:5, Кол 3:22, 1 Тим 6:1, Тит 2:9
+ 2:19 1 Пет 3:14, 1 Пет 3:17, 1 Пет 4:16
+ 2:21 Апос 14:22, Ин 13:15
+ 2:23 Мф 5:39, Лк 23:46
+ 2:24 Рим 6:2, Гал 2:19, Гал 5:24,
+ 2:25 Саал 118:176, Лк 15:6

+ 3:1 Төрүт. 3:16, 1 Кор 14:34, Эф 5:22, Кол 3:18, Тит 2:5

+ 3:4 1 Тим 2:9
+ 3:6 Төрүт. 18:12
+ 3:7 Эф 5:25, Кол 3:19
+ 3:8 Рим 12:16

+ 3:9 1 Фес 5:15, Рим 12:17, Мф 5:44, Рим 12:14, 1 Кор 4:12

+ 3:12 Саал 33:13-17
+ 3:14 Мф 5:10, 1 Пет 2:19-20, 1 Пет 4:14-16,
+ 3:15 Кол 4:6
+ 3:16 1 Пет 2:12, Лк 13:17
+ 3:17 1 Пет 2:20
+ 3:18 1 Пет 2:21, 1 Пет 4:1, Евр 9:26-28
+ 3:19 Төрүт. 6:3-14, Төрүт. 7:17, 2 Пет 2:5
+ 3:21 Рим 6:4, Мк 16:16, 1 Пет 1:3

+ 3:22 Лк 24:51, Апос 1:9, Саал 109:1, Мк 16:19, Рим 8:34, Рим 8:38, 1 Кор 15:24, Эф 1:21

+ 4:1 1 Пет 3:18, Рим 6:2, Рим 6:7, Гал 5:24, Кол 3:3

+ 4:2 Рим 6:14, Рим 14:7-8, 2 Кор 5:15, Тит 2:12

+ 4:4 Эф 4:17-19, 1 Пет 2:12, 1 Пет 3:16

+ 4:5 Ин 5:22, Апос 10:42, 1 Пет 4:5

+ 4:7 Иак 5:8, 1 Кор 7:29, 1 Кор 7:31, Мк 14:38

+ 4:8 Аман өһө 10:12, Иак 5:20
+ 4:9 Евр 13:2
+ 4:10 Рим 12:6-8, 1 Кор 7:7, Лк 12:42-43

+ 4:11 Ин 13:31, 1 Кор 10:31, Иуд 1:24-25, Арыл 1:6, Арыл 5:13

+ 4:12 1 Пет 1:7
+ 4:13 Апос 5:41, Флп 3:11
+ 4:14 Саал 88:51-52, Мф 5:11
+ 4:16 1 Пет 2:19-20
+ 4:17 Рим 2:9,
+ 4:18 Аман өһө 11:31
+ 4:19 Саал 30:6, Лк 23:46
+ 5:1 Лк 24:48, Рим 8:17

+ 5:2 Ин 21:16-17, Апос 20:28, 1 Тим 3:8, Тит 1:7

+ 5:3 Мф 20:25-26, Флп 3:17, 2 Фес 3:9, 1 Тим 4:12, Тит 2:7

+ 5:4 Саал 22:1, Саал 79:2, Ин 10:11, Евр 13:20, 1 Кор 9:25

+ 5:5 Аман өһө 3:34, Иак 4:6

+ 5:7 Саал 36:5, Мф 6:25, Флп 4:6

+ 5:8 Мк 13:33-34, 1 Пет 5:8, Эф 6:18, 1 Фес 5:6, 2 Кор 2:11, Эф 6:11

+ 5:9 Иак 4:7, Апос 14:22, 1 Фес 3:3
+ 5:10 2 Тим 2:10
+ 5:11 1 Пет 4:11

+ 5:12 Апос 15:22, Апос 15:40, 1 Фес 1:1, 2 Фес 1:1

+ 5:13 Апос 12:12, Апос 13:5, Апос 15:37

+ 5:14 Рим 16:16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=YKT

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. К

9. Л

10. М

11. О

12. П

13. Р

14. С

15. Т

16. Ф

17. Х

18. Э

Авва (арамей.) – Аҕа. Оҕо аҕатын ыҥырар иһирэх тыла. Айыы Тойон Иисус Христос холобурун батыһан маҥнайгы христианнар Таҥараны итинник ыҥыраллара.

Авраам – еврей норуотун улуу төрүт өбүгэтэ, Таҥара ураты сөбүлэһиини оҥорсубут киһитэ. Халбаҥнаабат бигэ итэҕэллээх буолан, кини «Таҥара доҕоро» диэн ааты ылбыт.

Аҕа баһылыктар (грек. пресбүтэрой, нууч. старейшины) – аҕабыыттары кытта тэҥҥэ еврей норуотун олоҕун салайсар бас-көс дьон; сорохторо синедрион (Үрдүкү Сүбэ) чилиэннэрэ буолаллара.

Аҕабыыт (грек. һиэрэус, нууч. священник) – Былыргы Израильга: Моисей Сокуонугар ыйыллыбыт сүөһүнү, көтөрү, бурдугу аньыы толугар сиэртибэ биэрэн Таҥараҕа сулууспалыыр киһи. Израильга, Сокуон быһыытынан, Левий удьуордарыттан ураты атын ким да аҕабыыт буолар кыаҕа суоҕа.

Аллилуйя (евр.) – Айыы Тойону айхаллааҥ. Еврейдэр Таҥараны үөрүүлээхтик уруйдуур-айхаллыыр тыллара.

Аминь (евр.) – дьиҥ чахчы оннук. Иудейдар уонна христианнар Таҥараҕа үҥүүлэрин түмүктүүр тыллара.

Апостол (грек. апостолос) – сорукка ыытыллыбыт киһи. Саҥа Кэс Тылга: Иисус Христос талан ылан Таҥара Саарыстыбатын туһунан Евангелиены иһитиннэртэрэ ыыппыт үөрэнээччитэ, миссионер. Маҥнайгы христианнар Иерусалимнааҕы сиэркэптэрин Апостоллар салайаллара.

Араҥ ыарыы – былыр тирии ыарыытын араас көрүҥүн барытын бу курдук ааттыыллара. Араҥ буолбуттары кирдээхтэр диэн ааттаан, дьонтон-сэргэттэн үүрэллэрэ. Аҕабыыт ыарыһаҕы сирийэн көрөн баран, үтүөрбүт диэтэҕинэ, киһи урукку олорбут сиригэр-уотугар төннөрө.

Архиерей (грек. архиэрэус, нууч. первосвященник) – Таҥара үлэһиттэрин иерархиятын баһылыга. Бу уһулуччулаах солотун таһынан кини өссө синедрион салайааччыта этэ. Архиерей дойду политическай олоҕор улахан сабыдыаллааҕа.

Асия – арҕааҥҥы Турция сиригэр баар, былыргы Рим империятыгар киирсэр уобалас. Бу уобаласка Мисия, Лидия, Фригия уонна Кария сирэ-уота киирсэрэ. Киин куората Эфес этэ.

Бараан Оҕото (слав.) – аньыы-хара бырастыы буоларын туһугар сиэртибэҕэ бэриллэр туох да омсото суох бараан оҕото. Киһи аймах аньыытын-буруйун Бэйэтигэр ылынан, кинилэр тустарыгар өлөн быыһыы кэлбит Сибэтиэй Айыы Тойону пророктар маннык ааттаабыттар.

Биэс уонус күн бырааһынньыга (евр. Шевуот) – Паасха кэнниттэн биэс уон күн буолан баран бэлиэтэнэр Үүнүү бырааһынньыга. Бу бырааһынньыгы еврейдэр Иерусалимҥа көрсөргө дьулуһаллара.

Быһыы, быһыллыы (грек. пэритомэ, нууч. обрезание) – еврей норуотун үгэһэ, уол оҕо төрөөбүтэ ахсыс күнүгэр оҥоһуллар сиэр-туом. Бу сиэр-туом – Таҥара Авраамҥа эппит кэс тылын бэлиэтэ – оҕо Таҥара норуотугар киирсэрин көрдөрөрө.

Быыһааччы (грек. Сотэр, нууч. Спаситель) – Мессия, Христос, киһи аймаҕы буруйтан-аньыыттан, хара дьайтан, өлөр өлүүттэн быыһыы кэлбит Иисус Христос Айыы Тойон.

Вавилон – Месопотамия саамай бөдөҥ куораттарыттан биирдэстэрэ, элбэх дойдуну сэриилээн ылбыт Вавилон империятын киинэ. Бу империя сэриилэрэ б. э. иннинээҕи 587 с. Иерусалимы урусхаллаабыттара, Израиль норуотун билиэн ылан кулут оҥостубуттара.

Веельзевул (Баал-Зебул) – сахсырҕа таҥарата. Куһаҕан тыыннар тойоннорун сатана аата. Бу аат Израиль ыаллыы омуктара сүгүрүйэр тыыннарын Ваал-Зебуб аатыттан үөскээбит.

Галилея муората (Тивериада муората) – Галилеяҕа баар күөл. Саамай кэтириир сирэ 11 км, уһуна 21 км. Атын аата – Геннисарет (евр. Киннерет).

Геенна (евр. Ге-Хинном) – Иерусалим соҕуруу-арҕаа өттүгэр баар хочо. Былыр бу хочоҕо эмэгэттэргэ дьону сиэртибэ биэрэллэрэ. Биһиги эрабыт иннинээҕи II үйэттэн ыла бу тыл аньыылаахтар өлөн баран бүтэһиктээхтик накаастанар-буруйданар сирдэрин символа буолбута.

Голгофа (арамей. Гулгулта, евр. Гулголет) – бас уҥуоҕа. Иерусалимтан чугас турар томтор; омос көрүүгэ киһи чөмчөкөтүн санатарын иһин маннык ааттаммыт буолуон сөп.

Давид – биһиги эрабыт иннинээҕи 1055–1015 сс. Израилы салайбыт улуу ыраахтааҕы, Саалтыыр (Псалтирь) үгүс ырыаларын, үҥүүлэрин суруйбут поэт, пророк.

Давид Уола – Иисус Христос аата. Сирдээҕи олоҕор кини Давид ыраахтааҕы удьуора этэ. Күүтүүлээх Быыһааччы, Суруйууларга этиллэринэн, Давид удьуора буолуохтааҕа, онон Иисус Христоһу маннык ыҥырыы Кини Быыһааччы буоларын аһаҕастык билиниигэ тэҥнээҕэ.

Динарий (лат.) – Рим үрүҥ көмүс манньыата, үлэһит күннээҕи орто хамнаһа.

Евангелие (грек. Эвангелион) – Саҥа Кэс Тылга: маҥнай Таҥара Саарыстыбата чугаһаабытын туһунан, онтон кэлин Иисус Христос барбытын кэннэ, Христос киһи аймаҕы буруйтан-аньыыттан, хара дьайтан, өлөр өлүүттэн өрүһүйээри өлөн баран тиллибитин туһунан үөрүүлээх иһитиннэрии. Кэлин «Евангелие» диэн тыл «Иисус Христос туһунан суругунан кэпсээһин» диэн суолтаҕа туттуллар буолбута.

Илгэлээх үтүө (грек. харис, нууч. благодать) – Таҥара таптала, үтүө сыһыана, дьоҥҥо биэрэр алгыстаах күүһэ-күдэҕэ.

Исайя – Иисус Христос киһи аймаҕы быыһыы кэлиэхтээҕин ураты чаҕылхайдык туоһулаабыт пророк.

Киһи Уола (евр. Бен-адам, арам. Бар-наша, нууч. Сын Человеческий) – Эргэ Кэс Тылга «киһи, өлөр оҥоһуулаах» диэн суолтаҕа туттуллара. Иисус Христос бу ааты ылыныыта истээччилэргэ Даниил пророк (Дан 7:13 ) кэнэҕэс кэлиэхтээх Христос туһунан төлкөлөөбүтүн санатыахтааҕа.

Кириэскэ тиирии – былыргы Рим империятыгар буруйдаахтары накаастаан өлөрүү биир саамай ыар көрүҥэ. Кириэскэ тиириллибит киһи хас эмэ күн устата сору-муҥу көрөн өлөрө. Аймахтара, чугас дьонноро, улахан эрэйинэн үрдүкү тойоттортон көҥүллэтэн эрэ баран, кинини харайар кыахтаахтара.

Кураайы куйаар – киһитэ-сүөһүтэ, уута, ото-маһа суох, элбэх хайалаах кураайы, таас сир. Хотооллоругар тамариск, акация, терновник эрэ үүнэр, хаһан эмэ ардах түстэҕинэ, от быгар.

Кэс тыл хоппото – Иерусалимҥа баар Таҥара Дьиэтин Сибэтиэйтэн Сибэтиэй хоһугар турар хоппо (кээмэйэ быһа холоон – 115´70´70 см). Бу акацияттан оҥоһуллубут, истиин-тастыын кыһыл көмүһүнэн бүрүллүбүт хоппо иһигэр икки дьапталҕа тааска суруллубут Таҥара Уон Кэриэһэ, кыһыл көмүс иһиккэ кутуллубут маанна (маанна быһаарыытын көр) итиэннэ Аарон көҕөрө тыллыбыт үөл мас тайаҕа угуллан турбуттар.

Левиттэр – Иаков уолун Левий удьуордара. Моисей Сокуонун быһыытынан левиттэр сулууспа кэмигэр аҕабыыттарга көмөлөһөр эбээһинэстээхтэрэ.

Легион – Рим 5-6 тыһыынча киһилээх сатыы сэриитин холбоһуга.

Маанна – Израиль норуота Синай иччитэх сирин устун 40 сыл устата көһө сырыттаҕына, Таҥара халлаантан түһэрбит үрүҥ куруппаны санатар минньигэс аһа.

Моисей – Израиль норуотун кулуттааһынтан (Египет сириттэн) быыһаан таһаарбыт, Таҥара Сокуонун бар дьонугар тиэрдибит улуу пророк.

Осанна (евр. һошиана) – быыһаа биһигини. Иудеяҕа ыраахтааҕылары айхаллыыр тыллара.

Отуу бырааһынньыга (евр. Суккот, нууч. Кущей праздник) – бастаан күһүҥҥү виноград хомуурун бырааһынньыга этэ. Бу бырааһынньыгы отууга олорон бэлиэтииллэрэ. Кэлин еврейдэр өбүгэлэрэ Синай кураайы куйаарынан көһө сылдьан отууга олорбуттарын санатар бырааһынньыкка кубулуйбут.

Паасха (евр. Песах) – еврейдэр өбүгэлэрэ Египет хабалатыттан босхоломмуттарын бэлиэтиир саамай улуу бырааһынньык. Нисан ый (кулун тутар ортото-муус устар ортото) 15 күнүгэр ылыллар. Паасха кэмигэр аһытыылаах килиэби сиири Сокуон боборо. Иерусалим олохтоохторо уонна үҥэ-сүктэ кэлбит дьон 10–15 киһилээх бөлөхтөргө арахсан бииргэ аһыыллара. Аһылыкка бараан оҕотун, атыннык эттэххэ «паасханы», сииллэрэ.

Понтий Пилат – биһиги эрабыт 26–36 сс. Рим императора Иудеяҕа анаабыт баһылыга.

Пророк (грек. профэтэс) – Таҥараҕа чугас, Кини этэрин дьоҥҥо тиэрдэр киһи. Эргэ Кэс Тыл кэмигэр Таҥара еврей норуотугар элбэх пророгу биэрбитэ. Кинилэр сиргэ Иисус Христос кэлэн бар дьон туһугар толук буолуохтааҕын бэрт элбэх сыл инниттэн өтө көрбүттэрэ, бүтэр уһук кэллэҕинэ, Иисус Христос иккиһин эргиллэн аан дойдуну дьүүллүөн иннигэр туох буолуохтааҕын төлкөлөөбүттэрэ. Саҥа Кэс Тылга Таҥара этэрин дьоҥҥо тиэрдэр, иһитиннэрэр христианнар эмиэ пророктар диэн ааттаналлар.

Равви, Раввуни – тойонум. Еврейдэр итэҕэлгэ үөрэтэр киһини ытыктабыллаахтык ыҥырар тыллара.

Саддукейдар (евр. цаддиким) – былыргы Израиль религиознай-политическай олоҕор улахан сабыдыаллаах Таҥара үлэһиттэрэ, аҕа баһылыктар. Кинилэр фарисейдары утараллара, суруллубут Сокуону эрэ билинэллэрэ, Аанньаллар баалларын, өлбүттэр тиллиэхтээхтэрин итэҕэйбэт этилэр.

Самария олохтоохторо – Иудея уонна Галилея икки ардыларынааҕы Самария (Шомрон) уобалаһыгар олорор, атын омуктары кытта булкуспут еврейдэр. Итэҕэллэрэ Тораҕа (Моисей биэс кинигэтигэр) олоҕурара. Политикаҕа, сиэргэ-туомҥа, итэҕэлгэ тыл тылларыгар киирсиспэт буоланнар, иудейдары кытта өстөһөллөрө.

Саҥа Кэс Тыл (грек. Кайнэ Диатэкэ, нууч. Новый Завет) – саҥа сөбүлэһии, дуогабар, сойуустаһыы. Таҥара дьону кытта саҥа сөбүлэһии түһэрсиэхтээҕин туһунан пророктар Эргэ Кэс Тыл кинигэлэригэр эрдэттэн өтө көрөн эппиттэр. Иисус Христос сиргэ олорон ааспыт олоҕо, үөрэппит үөрэҕэ, киһи аймах буруйун-аньыытын боруостаан кириэскэ өлүүтэ, килбиэннээх тиллиитэ барыта Таҥара киһи аймаҕы кытта оҥорсубут саҥа сөбүлэһиитэ буолбута. Саҥа Кэс Тыл былыргы грек тылынан суруллубут 27 кинигэлээх.

Сибэтиэйдэр – Саҥа Кэс Тылга: Таҥара дьоно, христианнар.

Синагога – еврейдэр Таҥараҕа үҥэр, Сокуону үөрэтэр, мунньахтыыр, дьыалаларын-куолуларын быһаарсар дьиэлэрэ.

Синедрион (евр. санхедрин, грек. сүнедрион) – еврей норуотун Рим саба баттыыр былааһыттан харыстыыр соруктаах, итэҕэл, быраап, суут дьыалатын быһаарар үрдүкү дьаһал тэрилтэтэ. Синедрион 71 чилиэннээҕэ (аҕабыыттар, аҕа баһылыктар, сокуонньуттар, фарисейдар, саддукейдар). Салайааччылара архиерей этэ.

Скиния, Туоһулааһын Скинията (грек.) – еврейдэр Синай кураайы куйаарын устун көһө сылдьар кэмнэригэр Таҥараҕа үҥэргэ анаан оҥостуммут баай-талым көстүүлээх сүүнэ улахан балааккалара (устата 14 м, туората 4 м, үрдүгэ 5 м). Иһигэр кэс тыл хоппото ууруллара.

Смоковница – Палестинаҕа дэлэйдик үүнэр кэтит сэбирдэхтээх минньигэс отонноох мас.

Сокуон (Моисей Сокуона, грек. номос, нууч. закон) – Таҥара Синай хайатын үрдүгэр Моисейга биэрбит сокуоннара (Уон Кэриэһэ) уонна киһи олоҕун бары өрүттэригэр сыһыаннаах ыйыылара-кэрдиилэрэ. Кинини кытта сөбүлэһии түһэрсибит Израиль норуота бу кэриэстэри халбаҥнаабакка тутуһуохтааҕа. Еврейдэр атын омуктары «Сокуона суохтар» диэн ааттыыллара. Библия маҥнайгы биэс кинигэтэ эмиэ «Сокуон» диэн ааттанар. Бу кинигэлэргэ Таҥара норуокка Моисейынан бэрдэрбит кэриэстэрэ, ыйыылара-кэрдиилэрэ киирбиттэр. Еврей Библиятын кинигэлэрин барыларын түмэн «Сокуон уонна Пророктар» диэн ааттыыллара.

Сокуонньуттар (грек. грамматэус, нууч. книжник, законник) – Суруйуулары, чуолаан Моисей Сокуонун, дириҥник ырытан чинчийэр үөрэхтээх дьон; үксүлэрэ фарисейдар этилэр.

Субуота (евр. шаббат, грек. саббатон) – сынньалаҥ. Еврей халандаарыгар нэдиэлэ сэттис күнэ. Бу Таҥараҕа анаммыт ытык күҥҥэ ханнык да үлэ көҥүллэммэт. Субуота сынньалаҥа бээтинсэ киэһэ күн киирбитин кэннэ, маҥнайгы үс сулус таҕыстаҕына, саҕаланара.

Таҥара Дьиэтэ (грек. хиэрос, наон, нууч. храм) – иудейдар Таҥараҕа сүгүрүйэр, сулууспалыыр, сиэртибэ биэрэр Храмнара, кинилэр норуот быһыытынан сомоҕолоһууларын бэлиэтэ. Таҥара Дьиэтэ Иерусалимҥа эрэ баара. Кини Сибэтиэйтэн Сибэтиэй хоһугар архиерей эрэ сылга биирдэ киирэн, бэйэтин уонна Израиль дьонун буруйун-аньыытын иһин сиэртибэ биэрэрэ. Айыы Тойон Иисус Христос өтө көрөн эппитин курдук, б. э. бастакы үйэтин 70 сылыгар римляннар Таҥара Дьиэтин төрдүттэн урусхаллаабыттар.

Таҥара Дьиэтин Ырааһырдыы бырааһынньыга (евр. Ханука) – Сирия баһылыга IV Антиох Епифан Таҥара Дьиэтин үс сыл устата тэпсибитин-киртиппитин кэннэ, б. э. иннинээҕи 164 с. хат ырааһырдан, сибэтии гынан, Таҥараҕа анаабыттарын бэлиэтиир иудей бырааһынньыга.

Фарисейдар (евр. перушим) – былыргы Иудея олоҕор улахан сабыдыаллаах религиознай бөлөх. Кинилэр Моисей Сокуонун, сиэри-туому, үгэстэри эҥкилэ суох тутуһарга дьулуһаллара, норуоттан эмиэ ону ирдииллэрэ, Аанньаллар, абааһылар баалларын, өлбүттэр кэнэҕэс тиллиэхтээхтэрин итэҕэйэллэрэ.

Хоруоп – Палестинаҕа өлбүт дьону хайа куоҥхалайдарыгар эбэтэр очуос таастарга хаһыллан оҥоһуллубут улахан хаспахтарга – склептэргэ харайаллара. Бокуонньугу үчүгэй сыттаах арыынан оҕунуохтаан баран, таҥаска суулууллара уонна истиэнэни кыйа турар таас ыскаамыйаҕа уураллара. Киһи төҥкөйөн эрэ баран киирэр намыһах ааннарын, кыыл, көтөр буулаабатын диэн, улахан сымара таастарынан бүөлэтэллэрэ. Ардыгар хаспах таһыгар кыракый сад үүннэрэллэрэ.

Эргэ Кэс Тыл (грек. Палайа Диатэкэ, нууч. Ветхий Завет) – Таҥара Израиль норуотун кытта Синай хайатыгар оҥорсубут сөбүлэһиитэ. Бу сөбүлэһии быһыытынан Таҥара дьону кытта ураты сыһыаҥҥа киирэр, кинилэри өрүүтүн араҥаччылыах буолар, оттон дьон Кини этэр кэс тылын толоруохтаахтар.

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

1. Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

2. Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

3. Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

4. Былыргы Илин Дойдулар

5. Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

6. Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

7. Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

8. Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

9. Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

Былыргы Илин Дойдулар

Былыргы Илин Дойдулар

Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

Иисус Христос кэминээҕи Рим империята

Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана

Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

Павел Апостол миссионердыыр иккис айана

Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

1. Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

2. Иерусалим Уонна Елеон Хайата

3. Синай Хайата

4. Туустаах

5. Фавор Хайата

6. Назарет

7. Вифлеем

8. Нордан

9. Капернаум

10. Галилея Каната

11. Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

12. Геннисарет Куөлэ

13. Вифания

14. Рим Колизейа

Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир

Иерусалим Уонна Елеон Хайата

Иерусалим Уонна Елеон Хайата

Синай Хайата

Синай Хайата

Туустаах

Туустаах

Фавор Хайата

Фавор Хайата

Назарет

Назарет

Вифлеем

Вифлеем

Нордан

Нордан

Капернаум

Капернаум

Галилея Каната

Галилея Каната

Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол

Геннисарет Куөлэ

Геннисарет Куөлэ

Вифания

Вифания

Рим Колизейа

Рим Колизейа

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА

Мф 1:23 Ис 7:14; 8:8. 2:6 Мих 5:2. 2:15 Ос 11:1. 2:18 Иер 31:15. 3:3 Ис 40:3. 4:4 Втор 8:3. 4:6 Пс 90:11-12. 4:7 Втор 6:16. 4:10 Втор 6:13. 4:16 Ис 9:1-2. 5:21 Исх 20:13. 5:27 Исх 20:14. 5:31 Втор 24:1. 5:33 Лев 19:12; Числ 30:3. 5:38 Исх 21:24; Лев 24:19-20. 5:43 Лев 19:18. 8:17 Ис 53:4. 9:13 Ос 6:6. 10:36 Мих 7:6. 11:10 Мал 3:1. 11:14 Мал 4:5-6. 12:7 Ос 6:6. 12:21 Ис 42:1-4. 12:40 Иона 2:1. 13:15 Ис 6:9-10. 13:35 Пс 77:2. 15:4 Исх 20:12; 21:17. 15:9 Ис 29:13. 18:16 Втор 19:15. 19:4 Быт 1:27; 5:2. 19:5 Быт 2:24. 19:19 Исх 20:12-16; Лев 19:18. 21:5 Ис 62:11; Зах 9:9. 21:9 Пс 117:26. 21:13 Ис 56:7. 21:16 Пс 8:3. 21:42 Пс 117:22-23. 22:24 Втор 25:5. 22:32 Исх 3:6. 22:37 Втор 6:5. 22:39 Лев 19:18. 22:44 Пс 109:1. 23:39 Пс 117:26. 24:15 Дан 12:11. 24:29 Ис 13:9-10; 34:4. 24:30 Дан 7:13. 26:15 Зах 11:12. 26:31 Зах 13:7. 26:64 Пс 109:1; Дан 7:13. 27:10 Зах 11:12-13; Иер 19:1-13; 32:6-9. 27:34 Пс 68:22. 27:46 Пс 21:2.

Мк 1:3 Мал 3:1; Ис 40:3. 4:12 Ис 6:9-10. 7:7 Ис 29:13. 7:10 Исх 20:12; 21-17. 10:4 Втор 24:1. 10:6 Быт 1:27; 5:2. 10:8 Быт 1:27; 2:24. 10:19 Исх 20:12-16; Втор 5:16-20. 11:10 Пс 117:25-26. 11:17 Ис 56:7. 12:11 Пс 117:22-23. 12:19 Втор 25:5. 12:26 Исх 3:6. 12:30 Втор 6:5. 12:31 Лев 19:18. 12:36 Пс 109:1. 13:25 Ис 13:10; 34:4. 13:26 Дан 7:13. 14:27 Зах 13:7. 14:62 Пс 109:1; Дан 7:13. 15:34 Пс 21:2.

Лк 2:23 Исх 13:2. 2:24 Лев 12:8. 3:6 Ис 40:3-5. 4:4 Втор 8:3. 4:8 Втор 6:13. 4:11 Пс 90:11-12. 4:19 Ис 61:1-2. 6:4 1 Цар 21:2-7. 7:27 Мал 3:1. 8:10 Ис 6:9-10. 10:27 Втор 6:5; Лев 19:18. 13:35 Пс 117:26. 18:20 Исх 20:12-16. 19:38 Пс 117:26. 19:46 Ис 56:7. 20:17 Пс 117:22. 20:37 Исх 3:6. 20:43 Пс 109:1. 21:27 Дан 7:13. 22:37 Ис 53:12. 22:69 Пс 109:1. 23:30 Ос 10:8. 23:46 Пс 30:6.

Ин 2:17 Пс 68:10. 6:31 Пс 77:24; 104:40. 6:45 Ис 54:13. 7:38 Притч 18:4; Ис 12:3; 58:11; Иез 47:1; Зах 14:8. 10:34 Пс 81:6. 12:13 Пс 117:25-26. 15:25 Пс 34:19; 68:5. 19:24 Пс 21:19. 19:36 Исх 12:46. 19:37 Зах 12:10.

Апос 1:20 Пс 68:26. 1:20 Пс 108:8. 2:21 Иоиль 2:28-32. 2:30 Пс 131:11. 2:31 Пс 15:10. 2:35 Пс 109:1. 4:11 Пс 117:22. 4:26 Пс 2:1-2. 7:5 Быт 17:8. 7:7 Быт 15:13-14; Исх 3:12. 7:18 Исх 1:8. 7:28 Исх 2:13-14. 7:30 Исх 3:2. 7:32 Исх 3:6. 7:34 Исх 3:5-10. 7:40 Исх 32:4, 23. 7:43 Ам 5:25-27. 7:50 Ис 66:1-2. 8:33 Ис 53:7-8. 13:22 Пс 88:21; 1 Цар 13:14. 13:34 Ис 55:3. 13:35 Пс 15:10. 13:41 Авв 1:5. 13:47 Ис 49:6. 15:17 Ам 9:11-12. 23:5 Исх 22:28. 28:27 Ис 6:9-10.

Иак 2:8 Лев 19:18. 2:11 Исх 20:13-14; Втор 5:17-18. 2:23 Быт 15:6. 4:6 Притч 3:34.

1 Петр 1:16 Лев 11:44; 19:2. 1:25 Ис 40:6-8. 2:6 Ис 28:16. 2:7 Пс 117:22. 2:8 Ис 8:14. 2:9 Исх 19:6; Ис 43:20-21. 2:22 Ис 53:9. 3:10 Пс 33:13-17. 4:8 Притч 10:12. 4:18 Притч 11:31. 5:5 Притч 3:34.

2 Петр 2:22 Притч 26:11.

Рим 2:24 Ис 52:5; Иез 36:20. 3:12 Пс 13:1-3. 3:13 Пс 5:10; Пс 139:4. 3:14 Пс 9:28. 3:15 Притч 1:16. 3:17 Ис 59:7-8. 3:18 Пс 35:2. 4:3 Быт 15:6. 4:8 Быт 15:5. 4:17 Быт 17:5. 4:18 Быт 15:5. 7:7 Исх 20:17. 8:36 Пс 43:22. 9:7 Быт 21:12. 9:9 Быт 18:10, 14. 9:12 Быт 25:23. 9:13 Мал 1:2-3. 9:15 Исх 33:19. 9:17 Исх 9:16. 9:20 Ис 29:16; 45:9. 9:25 Ос 2:23. 9:26 Ос 1:10. 9:28 Ис 10:22-23. 9:29 Ис 1:9. 9:33 Ис 8:14; 28:16. 10:5 Лев 18:5. 10:7 Втор 30:12-13. 10:8 Втор 30:14. 10:11 Ис 28:16. 10:13 Иоиль 2:32. 10:15 Ис 52:7. 10:16 Ис 53:1. 10:18 Пс 18:5. 10:19 Втор 32:21. 10:20 Ис 65:1. 10:21 Ис 65:2. 11:3 3 Цар 19:18. 11:4 3 Цар 19:18. 11:8 Ис 29:10; Втор 29:4. 11:10 Пс 68:23-24. 11:27 Ис 59:20-21; 27:9. 11:34 Ис 40:13; Иер 23:18. 11:35 Иов 41:3. 12:9 Втор 32:35. 12:20 Притч 25:21-22. 13:9 Исх 20:13-17; Лев 19:18. 14:11 Ис 49:18; 45:23. 15:3 Пс 68:9. 15:9 Пс 17:50. 15:10 Втор 32:43. 15:11 Пс 116:1. 15:12 Ис 11:10. 15:21 Ис 52:15.

1 Кор 1:19 Ис 29:14. 1:31 Иер 9:24. 2:16 Ис 40:13. 3:19 Иов 5:13. 3:20 Пс 93:11. 10:7 Исх 32:6. 10:26 Пс 23:1. 14:21 Ис 28:11-12. 15:27 Пс 8:7. 15:32 Ис 22:13. 15:54 Ис 25:8 15:55 Ос 13:14.

2 Кор 4:13 Пс 115:1. 6:2 Ис 49:8. 6:16 Лев 26:11-12. 6:17 Ис 52:11. 9:9 Пс 111:9. 10:17 Иер 9:23-24. 13:1 Втор 19:15.

Гал 3:6 Быт 15:6. 3:10 Втор 27:26. 3:11 Авв 2:4. 3:12 Лев 18:5. 3:13 Втор 21:23. 3:16 Быт 13:15; 24:7. 4:27 Ис 54:1. 4:30 Быт 21:10.

Еф 4:8 Пс 67:19. 4:25 Зах 8:16. 4:26 Пс 4:5. 5:31 Быт 2:24. 6:3 Исх 20:12.

1 Тим 5:18 Втор 25:4.

2 Тим 2:19 Числ 16:5, 26; Наум 1:7.

Евр 1:5 Пс 2:7; 2 Цар 7:14; 1 Пар 17:13. 1:6 Пс 96:7. 1:7 Пс 103:4. 1:9 Пс 44:7-8. 1:12 Пс 101:26-28. 1:13 Пс 109:1. 2:8 Пс 8:5-7. 2:12 Пс 21:23. 2:13 Пс 15:1; Ис 8:18. 3:11, 15 Пс 94:7-11. 4:3, 5 Пс 94:11. 4:4 Быт 2:2. 5:5 Пс 2:7. 5:6 Пс 109:4. 6:14 Быт 22:17. 7:2 Быт 14:17-20. 7:17, 21 Пс 109:4. 8:5 Исх 25:40. 8:12 Иер 31:31-34. 10:7-9 Пс 39:7-9. 10:17 Иер 31:33-34. 10:30 Втор 32:35-36; Пс 134:14. 10:38 Ис 26:20; Авв 2:3-4. 11:5 Быт 5:24. 11:21 Быт 47:31. 12:6 Притч 3:11-12. 12:20 Исх 19:13. 12:21 Втор 9:19. 12:26 Агг 2:6. 13:5 Втор 31:6. 13:6 Пс 117:6-7.

Арыл 2:27-28 Пс 2:8-9.

Table of Contents

Саҥа Кэс Тыл: 1 Петр

Саҥа Кэс Тыл

- Аан тыл

- Библия кинигэлэрин кылгатыллыбыт ааттара

- 1 Петр

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Тыллары быһаарыы (Саҥа Кэс Тыл)

- Авва
- Авраам
- Аҕа баһылыктар
- Аҕабыыт
- Аллилуйя
- Аминь
- Апостол
- Араҥ ыарыы
- Архиерей
- Асия
- Бараан Оҕото
- Биэс уонус күн бырааһынньыга
- Быһыы, быһыллыы
- Быыһааччы
- Вавилон
- Веельзевул
- Галилея муората
- Геенна
- Голгофа
- Давид
- Давид Уола
- Динарий
- Евангелие
- Илгэлээх үтүө
- Исайя
- Киһи Уола
- Кириэскэ тиирии
- Кураайы куйаар
- Кэс тыл хоппото
- Левиттэр
- Легион
- Маанна
- Моисей
- Осанна
- Отуу бырааһынньыга
- Паасха
- Понтий Пилат
- Пророк
- Равви, Раввуни
- Саддукейдар
- Самария олохтоохторо
- Саҥа Кэс Тыл
- Сибэтиэйдэр
- Синагога
- Синедрион
- Скиния, Туоһулааһын Скинията
- Смоковница
- Сокуон
- Сокуонньуттар
- Субуота
- Таҥара Дьиэтэ
- Таҥара Дьиэтин Ырааһырдыы бырааһынньыга
- Фарисейдар
- Хоруоп
- Эргэ Кэс Тыл

Карталар (Саҥа Кэс Тыл)

- Иисусхристос Кэминээҕи Палестина

- Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим

- Иисусхристос Кэминээҕи Иерусалим Таҥаратын Дьиэтин Былаана

- Былыргы Илин Дойдулар
- Иисус Христос кэминээҕи Рим империята
- Павел Апостол миссионердыыр бастакы айана
- Павел Апостол миссионердыыр иккис айана
- Павел Апостол миссионердыыр үҺүс айана

- Павел Апостол миссионердыыр төрдүс айана (Римҥе барыыта)

Библияҕа ахтыллар сирдэр-дойдулар фотографиялара

- Иерусалим. Елеон Хайатыттан Көстөр Сир
- Иерусалим Уонна Елеон Хайата
- Синай Хайата
- Туустаах
- Фавор Хайата
- Назарет
- Вифлеем
- Нордан
- Капернаум
- Галилея Каната
- Иудеяттан Самарияҕа Барар Суол
- Геннисарет Куөлэ
- Вифания
- Рим Колизейа

ЭРГЭ КЭС ТЫЛТАН ЦИТАТАЛАР ЫЙЫННЬЫКТАРА